Áp dụng lưới điện thông minh ở Việt Nam
Cùng với quá trình đô thị hóa, cũng như sự tăng nhanh của dân số, vấn đề đáp ứng điện năng ngày càng trở nên khó khăn với Ngành điện lực Việt Nam. Tại Hội thảo “Tích hợp nguồn điện năng lượng tái tạo: Thách thức và công nghệ” do Bộ Công thương phối hợp với Tập đoàn ABB tổ chức tại Hà Nội mới đây, ông Nguyễn Văn Thành, Phó cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công thương) đã nêu những thách thức trong việc đảm bảo nguồn cung năng lượng đối với Việt Nam. Cụ thể, theo ước tính, trong giai đoạn đến năm 2030, nhu cầu sử dụng điện sẽ tiếp tục tăng trưởng ở mức cao. Đơn cử, vào năm 2020, ngành Điện cần sản xuất 265-278 tỷ kWh và khoảng 572-632 tỷ kWh vào năm 2030. Như vậy, tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2016-2020 là 10,3-11,3%/năm và giai đoạn 2021-2030 khoảng 8-8,5%/năm. Tuy nhiên, nhìn chung khả năng đáp ứng của các nhà máy chưa thỏa mãn nhu cầu tiêu thụ thực tế, từ đó đặt ra yêu cầu cần sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Đây là một trong những vấn đề cần quan tâm hàng đầu để đảm bảo cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Lưới điện thông minh là gì?
Lưới điện thông minh là hệ thống phân phối điện năng trải dài từ điểm phát điện đến điểm tiêu thụ. Được tích hợp với công nghệ truyền thông và thông tin tiên tiến, tất cả thiết bị trong hệ thống điện thông minh được kết nối với các phần tử cảm biến tạo thành một hệ thống năng lượng hoàn chỉnh. Thông tin được thu thập và phân tích để tối ưu hóa nguồn điện năng, giảm thiểm chi phí, nâng cao tính ổn định và hiệu quả truyền tải điện năng.
Lưới điện thông minh cho phép chuyển dịch phụ tải vào giờ cao điểm, giảm công suất của các nhà máy nhiệt điện phủ đỉnh. Bên cạnh đó, nguồn năng lượng hóa thạch và năng lượng tái tạo được sử dụng hiệu quả, bền vững. Như vậy, với việc phát triển lưới điện thông minh, Việt Nam có thể tiết kiệm hàng tỷ USD đầu tư hệ thống điện, giảm đáng kể lượng khí thải CO2.
Mục tiêu của lưới điện thông minh
Lưới điện thông minh có 2 mục tiêu chính
- Giám sát hệ thống truyền tải, bảo đảm những yêu cầu
- Giám sát theo thời gian thực các điều kiện của lưới điện
- Cải thiện tính năng tự động chẩn đoán các nhiễu loạn của lưới, nhanh chóng giúp người vận hành phát hiện và xử lý các phát sinh
- Tự động phát hiện và cách ly các lỗi trên lưới tránh lan truyền
- Có khả năng kết nối các nhà máy điện mới vào lưới theo mô hình plug and play, giảm thời gian nghiên cứu kết nối và nâng cấp các kết nối
- Tự động khôi phục lưới điện nhờ các cảm biến , phân tích trên máy tính và các thiết bị cao cấp, đồng thời có khả năng định tuyến lại khi cần
- Nâng cao khả năng kiểm soát các nguồn điện mặt trời và năng lượng gió
- Quản lý tiêu thụ năng lượng điện
- Cho phép tự động giảm mức tiêu thụ điện năng của các hộ gia đình khi chi phí điện tăng quá cao. Có thể thực hiện nhờ sự liên kết giữa đồng hồ đo thông minh và các thiết bị gia dụng
- Tự động phát hiện các lỗi trên đường dây, xác định chính xác các thiết bị lỗi và đưa ra hướng sửa chữa, khắc phục sự cố, thực hiện các ly để tránh lan truyền.
- Giúp cho việc lắp đặt các hệ thống năng lượng dễ dàng hơn. Nó cũng cho phép đo lường toàn hệ thống, cũng như quản lý kết nối của hàng triệu thiết bị trong toàn hệ thống.
Phát triển lưới điện thông minh ở Việt Nam
Nhận biết được tiềm năng to lớn của lưới điện thông minh, cùng với sự giúp đỡ của các nước phát triển trên thế giới như Đức, Nhật Bản,..Việt Nam đang dần đưa lưới điện thông minh vào sử dụng rộng rãi trên cả nước.
Ngày 25/11/2016 Bộ Công Thương đã ra Quyết định số 4602/QĐ-BCT về việc phê duyệt Đề án tổng thể phát triển lưới điện thông minh tại Việt Nam do Tập đoàn điện lực Việt Nam EVN hoàn thiện với mục tiêu nâng cao chất lượng điện năng, độ tin cậy cung cấp điện; góp phần trong công tác quản lý nhu cầu điện, khuyến khích sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Việt Nam đang trên con đường phát triển, ngoài các nhà máy điện hiện có vẫn phải xây dựng thêm các nhà máy điện mới, nhưng phần công suất và điện năng tiết kiệm được do việc xây dựng Smart Grid sẽ được coi như một loại nguồn điện bổ sung trong cân bằng công suất và điện năng.
Ngày 11 tháng 05 năm 2018, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Bình Minh vừa ký Quyết định 519/QĐ-TTg phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án "Ứng dụng lưới điện thông minh để phát triển các nguồn năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng hiệu quả" (SGRE-EE), sử dụng vốn ODA không hoàn lại của Chính phủ Đức
Lưới điện thông minh đang trên đà
Cùng với quá trình đô thị hóa, cũng như sự tăng nhanh của dân số, vấn đề đáp ứng điện năng ngày càng trở nên khó khăn với Ngành điện lực Việt Nam. Tại Hội thảo “Tích hợp nguồn điện năng lượng tái tạo: Thách thức và công nghệ” do Bộ Công thương phối hợp với Tập đoàn ABB tổ chức tại Hà Nội mới đây, ông Nguyễn Văn Thành, Phó cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công thương) đã nêu những thách thức trong việc đảm bảo nguồn cung năng lượng đối với Việt Nam. Cụ thể, theo ước tính, trong giai đoạn đến năm 2030, nhu cầu sử dụng điện sẽ tiếp tục tăng trưởng ở mức cao. Đơn cử, vào năm 2020, ngành Điện cần sản xuất 265-278 tỷ kWh và khoảng 572-632 tỷ kWh vào năm 2030. Như vậy, tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2016-2020 là 10,3-11,3%/năm và giai đoạn 2021-2030 khoảng 8-8,5%/năm. Tuy nhiên, nhìn chung khả năng đáp ứng của các nhà máy chưa thỏa mãn nhu cầu tiêu thụ thực tế, từ đó đặt ra yêu cầu cần sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Đây là một trong những vấn đề cần quan tâm hàng đầu để đảm bảo cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Lưới điện thông minh là gì?
Lưới điện thông minh là hệ thống phân phối điện năng trải dài từ điểm phát điện đến điểm tiêu thụ. Được tích hợp với công nghệ truyền thông và thông tin tiên tiến, tất cả thiết bị trong hệ thống điện thông minh được kết nối với các phần tử cảm biến tạo thành một hệ thống năng lượng hoàn chỉnh. Thông tin được thu thập và phân tích để tối ưu hóa nguồn điện năng, giảm thiểm chi phí, nâng cao tính ổn định và hiệu quả truyền tải điện năng.
Lưới điện thông minh cho phép chuyển dịch phụ tải vào giờ cao điểm, giảm công suất của các nhà máy nhiệt điện phủ đỉnh. Bên cạnh đó, nguồn năng lượng hóa thạch và năng lượng tái tạo được sử dụng hiệu quả, bền vững. Như vậy, với việc phát triển lưới điện thông minh, Việt Nam có thể tiết kiệm hàng tỷ USD đầu tư hệ thống điện, giảm đáng kể lượng khí thải CO2.
Mục tiêu của lưới điện thông minh
Lưới điện thông minh có 2 mục tiêu chính
- Giám sát hệ thống truyền tải, bảo đảm những yêu cầu
- Giám sát theo thời gian thực các điều kiện của lưới điện
- Cải thiện tính năng tự động chẩn đoán các nhiễu loạn của lưới, nhanh chóng giúp người vận hành phát hiện và xử lý các phát sinh
- Tự động phát hiện và cách ly các lỗi trên lưới tránh lan truyền
- Có khả năng kết nối các nhà máy điện mới vào lưới theo mô hình plug and play, giảm thời gian nghiên cứu kết nối và nâng cấp các kết nối
- Tự động khôi phục lưới điện nhờ các cảm biến , phân tích trên máy tính và các thiết bị cao cấp, đồng thời có khả năng định tuyến lại khi cần
- Nâng cao khả năng kiểm soát các nguồn điện mặt trời và năng lượng gió
- Quản lý tiêu thụ năng lượng điện
- Cho phép tự động giảm mức tiêu thụ điện năng của các hộ gia đình khi chi phí điện tăng quá cao. Có thể thực hiện nhờ sự liên kết giữa đồng hồ đo thông minh và các thiết bị gia dụng
- Tự động phát hiện các lỗi trên đường dây, xác định chính xác các thiết bị lỗi và đưa ra hướng sửa chữa, khắc phục sự cố, thực hiện các ly để tránh lan truyền.
- Giúp cho việc lắp đặt các hệ thống năng lượng dễ dàng hơn. Nó cũng cho phép đo lường toàn hệ thống, cũng như quản lý kết nối của hàng triệu thiết bị trong toàn hệ thống.
Phát triển lưới điện thông minh ở Việt Nam
Nhận biết được tiềm năng to lớn của lưới điện thông minh, cùng với sự giúp đỡ của các nước phát triển trên thế giới như Đức, Nhật Bản,..Việt Nam đang dần đưa lưới điện thông minh vào sử dụng rộng rãi trên cả nước.
Ngày 25/11/2016 Bộ Công Thương đã ra Quyết định số 4602/QĐ-BCT về việc phê duyệt Đề án tổng thể phát triển lưới điện thông minh tại Việt Nam do Tập đoàn điện lực Việt Nam EVN hoàn thiện với mục tiêu nâng cao chất lượng điện năng, độ tin cậy cung cấp điện; góp phần trong công tác quản lý nhu cầu điện, khuyến khích sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Việt Nam đang trên con đường phát triển, ngoài các nhà máy điện hiện có vẫn phải xây dựng thêm các nhà máy điện mới, nhưng phần công suất và điện năng tiết kiệm được do việc xây dựng Smart Grid sẽ được coi như một loại nguồn điện bổ sung trong cân bằng công suất và điện năng.
Ngày 11 tháng 05 năm 2018, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Bình Minh vừa ký Quyết định 519/QĐ-TTg phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án "Ứng dụng lưới điện thông minh để phát triển các nguồn năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng hiệu quả" (SGRE-EE), sử dụng vốn ODA không hoàn lại của Chính phủ Đức
Lưới điện thông minh đang trên đà cải tiến và tiếp tục đưa vào sử dụng rộng rãi ở Việt Nam với kỳ vọng về tiềm năng lớn giúp sử dụng năng lượng điện tiết kiệm, hiệu quả, bền vững.
Nguồn: Tự động hóa ngày nay